– W interesie polskiej demokracji jest odtajnienie prokuratorskiego \u015bledztwa w sprawie polskiego wi\u0119zienia CIA – uwa\u017ca J\u00f3zef Pinior, kt\u00f3ry bada\u0142 t\u0119 spraw\u0119 jako pose\u0142 do PE <\/p>\n
Jacek Har\u0142ukowicz: W dokumencie, na kt\u00f3ry powo\u0142uje si\u0119 Associated Press, CIA oficjalnie przyznaje, \u017ce w Polsce istnia\u0142o tajne wi\u0119zienie. Pana jako cz\u0142onka specjalnej komisji Parlamentu Europejskiego badaj\u0105cej t\u0119 spraw\u0119 chyba to specjalnie nie dziwi?<\/p>\n
J\u00f3zef Pinior: Nie jestem tym zaskoczony. Te informacje kolejny raz dowodz\u0105 nie tylko tego, \u017ce w Polsce istnia\u0142 tego typu o\u015brodek, ale \u017ce w stosunku do os\u00f3b w nim przetrzymywanych stosowano metody \u015bledcze w spos\u00f3b jednoznaczny traktowane jako tortury. To niedopuszczalne.<\/p>\n
Co, je\u015bli te informacje mia\u0142yby si\u0119 potwierdzi\u0107?<\/p>\n
– Mieliby\u015bmy do czynienia z oczywistym przest\u0119pstwem wojennym. Polski kodeks karny w art. 123 par. 2 m\u00f3wi wyra\u017anie, \u017ce kto narusza prawo mi\u0119dzynarodowe, powoduj\u0105c u je\u0144c\u00f3w wojennych obra\u017cenia, lub poddaje ich torturom, podlega karze od 5 do 25 lat pozbawienia wolno\u015bci. Nie ma tu nic do rzeczy, czy dokonywa\u0142 tego wywiad polski, czy ameryka\u0144ski.<\/p>\n
Pracuj\u0105c w komisji w latach 2006-2007, nie zdawali\u015bcie sobie sprawy, \u017ce w tajnych wi\u0119zieniach mog\u0105 by\u0107 stosowane tortury?<\/p>\n
– Od pocz\u0105tku by\u0142o wiadomo, \u017ce te plac\u00f3wki powsta\u0142y tylko dlatego, \u017ce ameryka\u0144skie s\u0142u\u017cby nie mog\u0142y stosowa\u0107 u siebie takich metod. R\u00f3\u017cnica np. mi\u0119dzy wi\u0119zieniem w Guantanamo a tzw. black sites jest taka, \u017ce Guantanamo nie obejmuje wprawdzie jurysdykcja ameryka\u0144skich s\u0105d\u00f3w cywilnych, ale kontroluje je s\u0105d wojskowy. Mimo \u017ce budzi ono dyskusje w \u015bwiecie, bo przetrzymywane tam osoby nie maj\u0105 statusu wi\u0119\u017ani\u00f3w wojennych i nie obejmuje ich konwencja genewska, to maj\u0105 zapewniony monitoring s\u0105downictwa. Wojskowego, ale zawsze s\u0105downictwa. Istota tajnych o\u015brodk\u00f3w CIA polega\u0142a na tym, \u017ce nie podlega\u0142y one \u017cadnej kontroli. Do ich lokalizacji wybierano wi\u0119c kraje niepraworz\u0105dne, takie jak Afganistan czy Maroko. Szokuj\u0105ce jest, \u017ce do tej kategorii zakwalifikowano te\u017c Polsk\u0119, w kt\u00f3rej stosowania tortur zakazuje nie tylko konstytucja, lecz tak\u017ce podpisane traktaty mi\u0119dzynarodowe.<\/p>\n
Czy zetkn\u0119li\u015bcie si\u0119 w\u00f3wczas z nazwiskiem Abd Al-Rahima Al-Naszriego?<\/p>\n
– Tak, jego nazwisko znajdowa\u0142o si\u0119 na posiadanej przez nas li\u015bcie kilkunastu os\u00f3b, co do kt\u00f3rych istnia\u0142y podejrzenia, \u017ce mog\u0142y by\u0107 przetrzymywane w tajnych wi\u0119zieniach CIA w Polsce. Nie mieli\u015bmy dok\u0142adnych informacji, jak wygl\u0105da\u0142y \u015bledztwa, ale w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w komisji panowa\u0142o niemal powszechne przekonanie, \u017ce by\u0142y tortury. Media ameryka\u0144skie donosi\u0142y w\u00f3wczas, \u017ce polskie s\u0142u\u017cby specjalne wr\u0119cz pali\u0142y si\u0119 do stosowania tortur.<\/p>\n
W czasie badania sprawy komisja w listopadzie 2006 r. odwiedzi\u0142a Polsk\u0119.<\/p>\n
– To by\u0142a prawdziwa katastrofa. Rz\u0105d na spotkanie z nami wydelegowa\u0142 podsekretarza stanu Marka Pasionka, kt\u00f3ry ju\u017c na samym pocz\u0105tku poinformowa\u0142, \u017ce nie jest cz\u0142onkiem rz\u0105du, a potem – i by\u0142a to jedyna jego odpowied\u017a na nasze pytania – odczyta\u0142 nam fragment konstytucji m\u00f3wi\u0105cy o tym, \u017ce w Polsce zabronione jest stosowanie tortur. To mia\u0142 by\u0107 dow\u00f3d, \u017ce o\u015brodki w Polsce istnie\u0107 nie mog\u0142y.<\/p>\n
W innych krajach europejskich spotykali si\u0119 z nami nie tylko cz\u0142onkowie rz\u0105d\u00f3w, lecz tak\u017ce przedstawiciele parlament\u00f3w. W Polsce przewodnicz\u0105cy komisji ds. s\u0142u\u017cb specjalnych Marek Biernacki nawet nie odpowiedzia\u0142 na nasze zaproszenie. Ta obstrukcja ze strony rz\u0105du i polskiego parlamentu by\u0142a dla moich koleg\u00f3w z Parlamentu Europejskiego szokiem.<\/p>\n
Na lotnisko w Szymanach r\u00f3wnie\u017c nie zostali\u015bcie wpuszczeni.<\/p>\n
– Bardzo chcieli\u015bmy odwiedzi\u0107 Szymany, bo to przecie\u017c kluczowe miejsce dla sprawy, ale zrobiono wszystko, by nam to uniemo\u017cliwi\u0107. Odczuwali\u015bmy, \u017ce wr\u0119cz bano si\u0119 naszej obecno\u015bci. Odm\u00f3wiono nam np. rejestru lot\u00f3w samolot\u00f3w cywilnych, kt\u00f3re tam l\u0105dowa\u0142y. Najpierw zas\u0142aniano si\u0119 najwy\u017csz\u0105 tajemnic\u0105 pa\u0144stwow\u0105, potem t\u0142umaczono, \u017ce te dokumenty zosta\u0142y zniszczone. Wszystko to wzbudza\u0142o w nas pewno\u015b\u0107, \u017ce polski rz\u0105d pr\u00f3buje przed nami co\u015b ukrywa\u0107. A dokumenty na temat lot\u00f3w dostali\u015bmy od Eurolotu.<\/p>\n
By\u0142y premier Leszek Miller i by\u0142y prezydent Aleksander Kwa\u015bniewski uparcie twierdz\u0105, \u017ce wi\u0119zie\u0144 nie by\u0142o. Komentarza odmawia obecny premier Donald Tusk, kt\u00f3ry dwa lata temu zapowiada\u0142, \u017ce zwolni z tajemnicy pa\u0144stwowej wszystkich, kt\u00f3rzy mog\u0105 co\u015b na ten temat wiedzie\u0107.<\/p>\n
– Na obron\u0119 Tuska nale\u017cy jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce to z jego inicjatywy ruszy\u0142o prokuratorskie \u015bledztwo w tej sprawie.<\/p>\n
Trwa ono dwa lata i jest obj\u0119te ca\u0142kowit\u0105 tajemnic\u0105.<\/p>\n
– W interesie polskiej demokracji jest jego odtajnienie, zaprezentowanie opinii publicznej, jak\u0105 prokuratura ma wiedz\u0119 w tej sprawie. To wa\u017cne, by Polacy mogli sobie wyrobi\u0107 zdanie na temat dzia\u0142alno\u015bci pa\u0144stwa, a polski system polityczny m\u00f3g\u0142 naprawi\u0107 ewentualne miejsca, kt\u00f3re os\u0142abiaj\u0105 funkcjonowanie demokracji. To mo\u017ce by\u0107 katharsis polskich s\u0142u\u017cb specjalnych.<\/p>\n
*J\u00f3zef Pinior – by\u0142y pose\u0142 Parlamentu Europejskiego, w poprzedniej kadencji wiceprzewodnicz\u0105cy podkomisji ds. praw cz\u0142owieka i cz\u0142onek komisji tymczasowej ds. zbadania sprawy wykorzystywania kraj\u00f3w europejskich przez CIA do transportu i nielegalnego przetrzymywania wi\u0119\u017ani\u00f3w. W PRL dzia\u0142acz opozycji demokratycznej, wielokrotnie wi\u0119ziony<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: Gazeta Wyborcza Wroc\u0142aw<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
– W interesie polskiej demokracji jest odtajnienie prokuratorskiego \u015bledztwa w sprawie polskiego wi\u0119zienia CIA – uwa\u017ca J\u00f3zef Pinior, kt\u00f3ry bada\u0142 t\u0119 spraw\u0119 jako pose\u0142 do PE Jacek Har\u0142ukowicz: W dokumencie, na kt\u00f3ry powo\u0142uje si\u0119 Associated Press, CIA oficjalnie przyznaje, \u017ce … Czytaj dalej