Polska powinna zako\u0144czy\u0107 \u015bledztwo w sprawie domniemanych wi\u0119zie\u0144 CIA, opublikowa\u0107 jego wyniki i rozliczy\u0107 odpowiedzialnych, nawet je\u015bli s\u0105 to osoby pe\u0142ni\u0105ce wysokie funkcje w pa\u0144stwie – zaapelowa\u0142 komisarz praw cz\u0142owieka Rady Europy Nils Mui\u017cnieks.
\nDzi\u015b mija dwana\u015bcie lat od atak\u00f3w terrorystycznych na Nowy Jork i Waszyngton, w kt\u00f3rych zgin\u0119\u0142y prawie trzy tysi\u0105ce os\u00f3b. Komisarz Rady Europy wybra\u0142 w\u0142a\u015bnie ten dzie\u0144, by skrytykowa\u0107 odpowied\u017a Stan\u00f3w Zjednoczonych i Europy na zamachy z 11 wrze\u015bnia 2001 roku. – Pozwalaj\u0105c na bezprawne zatrzymania i techniki przes\u0142ucha\u0144 granicz\u0105cych z torturami, spowodowano dalsze cierpienia i pogwa\u0142cono prawa cz\u0142owieka – oceni\u0142 Mui\u017cnieks w o\u015bwiadczeniu.<\/p>\n
Rz\u0105dy nie chc\u0105 ustali\u0107 prawdy<\/strong><\/p>\n Komisarz RE podkre\u015bli\u0142, \u017ce do dzi\u015b rz\u0105dy nie chc\u0105 ustali\u0107 prawdy i rozliczy\u0107 si\u0119 z udzia\u0142u w bezprawnych dzia\u0142aniach CIA w latach 2002-06, kt\u00f3re polega\u0142y na uprowadzaniu, przetrzymywaniu i zn\u0119caniu si\u0119 nad podejrzanymi o terroryzm.<\/p>\n W wielu przypadkach powo\u0142ywanie si\u0119 na tajemnic\u0119 pa\u0144stwow\u0105 przeszkodzi\u0142o w realizacji podejmowanych przez wymiar sprawiedliwo\u015bci albo parlamenty inicjatyw na rzecz ustalenia odpowiedzialnych za te dzia\u0142ania. – Tajemnica jest czasem potrzebna, by chroni\u0107 pa\u0144stwo, to nigdy nie powinna s\u0142u\u017cy\u0107 za wym\u00f3wk\u0119 dla ukrywania przypadk\u00f3w \u0142amania praw cz\u0142owieka – podkre\u015bli\u0142 Mui\u017cnieks.<\/p>\n Sprawiedliwo\u015b\u0107 tylko we W\u0142oszech<\/strong><\/p>\n Powo\u0142a\u0142 si\u0119 na szczeg\u00f3\u0142owy raport organizacji Open Society Justice z lutego 2013 r., wed\u0142ug kt\u00f3rego 25 kraj\u00f3w europejskich wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142o z ameryka\u0144sk\u0105 Centraln\u0105 Agencj\u0105 Wywiadowcz\u0105 przy programie transportu i przetrzymywania podejrzanych o terroryzm.<\/p>\n Do tej pory jedynym krajem, w kt\u00f3rym skazano osoby uwik\u0142ane w t\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107, s\u0105 W\u0142ochy, gdzie w 2009 r. skazano zaocznie 23 obywateli USA oraz pi\u0119ciu w\u0142oskich agent\u00f3w tajnych s\u0142u\u017cb za porwanie z Mediolanu i przewiezienie do Egiptu imama Abu Omara w 2003 r.<\/p>\n Brytyjczycy i Szwedzi p\u0142ac\u0105 odszkodowania<\/strong><\/p>\n Komisarz RE pochwali\u0142 te\u017c s\u0105dy w Niemczech i Wielkiej Brytanii. Niemiecka prokuratura w Monachium wyda\u0142a w 2007 r. nakazy aresztowania trzynastu agent\u00f3w CIA i przekaza\u0142a je do Interpolu. Jednak rz\u0105d, wskutek presji ameryka\u0144skiego sojusznika, nie zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 o ekstradycj\u0119.<\/p>\n Z kolei brytyjscy s\u0119dziowie zmusili rz\u0105d do przyznania odszkodowa\u0144 szesnastu osobom, kt\u00f3re oskar\u017cy\u0142y brytyjskie si\u0142y bezpiecze\u0144stwa o pomoc w przewiezieniu ich zagranic\u0119, gdzie zosta\u0142y poddane torturom. Tak\u017ce Szwecja postanowi\u0142a wyp\u0142aci\u0107 odszkodowania za udzia\u0142 tego kraju w nadzwyczajnym transporcie dw\u00f3ch egipskich azylant\u00f3w.<\/p>\n Polskie \u015bledztwo blokuj\u0105 naciski polityk\u00f3w na prokuratur\u0119<\/strong><\/p>\n – We wszystkich pozosta\u0142ych pa\u0144stwach niewiele osi\u0105gni\u0119to czy nawet niewiele zainicjowano – oceni\u0142 Mui\u017cnieks. – W Polsce \u015bledztwo rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 dopiero po trzech pe\u0142nych latach od ujawnienia wiarygodnych informacji i ci\u0105gnie si\u0119 przez pi\u0119\u0107 lat, g\u0142\u00f3wnie z powodu nadmiernej politycznej ingerencji w prac\u0119 prokurator\u00f3w i niech\u0119ci USA do wsp\u00f3\u0142pracy przy dochodzeniu.<\/p>\n Kilka razy wyra\u017cano obawy o skuteczno\u015b\u0107 \u015bledztwa, w tym tak\u017ce w przyj\u0119tym przez Zgromadzenie Parlamentarne RE trzecim raporcie Dicka Marty’ego na temat programu transportu i przetrzymywania wi\u0119\u017ani\u00f3w CIA – doda\u0142.<\/p>\n Mui\u017cnieks skrytykowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c Litw\u0119 i Rumuni\u0119. Podkre\u015bli\u0142, \u017ce „konieczne jest pilne podj\u0119cie politycznych i s\u0105dowych inicjatyw, aby uchyli\u0107 zas\u0142on\u0119 tajemnicy, za kt\u00f3r\u0105 rz\u0105dy ukrywaj\u0105 sw\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107”. – W szczeg\u00f3lno\u015bci Polska musi zako\u0144czy\u0107 \u015bledztwo, ujawni\u0107 jego wynik i os\u0105dzi\u0107 osoby odpowiedzialne, nawet je\u015bli s\u0105 to wysokiej rangi przedstawiciele pa\u0144stwa – zaznaczy\u0142.<\/p>\n Politycy zaprzeczali istnieniu wi\u0119zie\u0144<\/strong><\/p>\n Domniemanie, \u017ce w Polsce – i kilku innych krajach europejskich – mog\u0142y by\u0107 tajne wi\u0119zienia CIA, wysun\u0119\u0142a w 2005 r. organizacja Human Rights Watch. Wed\u0142ug niej takie wi\u0119zienie w Polsce mia\u0142o si\u0119 znajdowa\u0107 na terenie szko\u0142y wywiadu w Kiejkutach lub w pobli\u017cu wojskowego lotniska w Szymanach na Mazurach. Polscy politycy r\u00f3\u017cnych opcji politycznych wielokrotnie zaprzeczali, by takie wi\u0119zienia w Polsce istnia\u0142y.<\/p>\n Prokuratura Generalna przed\u0142u\u017cy\u0142a \u015bledztwo<\/strong><\/p>\n W czerwcu Prokuratura Generalna przed\u0142u\u017cy\u0142a do po\u0142owy pa\u017adziernika \u015bledztwo krakowskiej prokuratury w tej sprawie. Opracowa\u0142a ona m.in. dwa nast\u0119pne wnioski o pomoc prawn\u0105. Prokuratura bada, czy by\u0142a zgoda polskich w\u0142adz na stworzenie w Polsce tajnych wi\u0119zie\u0144 CIA w latach 2002-2003 i czy kto\u015b z polskich w\u0142adz nie przekroczy\u0142 uprawnie\u0144, godz\u0105c si\u0119 na tortury, jakim w punkcie zatrzyma\u0144 CIA w Polsce mieli by\u0107 poddawani podejrzewani o terroryzm.<\/p>\n Media informowa\u0142y, \u017ce zarzuty w tej sprawie mia\u0142 dosta\u0107 b. szef Agencji Wywiadu Zbigniew Siemi\u0105tkowski – oficjalnie nikt tego nigdy nie potwierdzi\u0142. W lutym 2012 r. \u015bledztwo przekazano z Warszawy do Krakowa.<\/p>\n Status pokrzywdzonych w \u015bledztwie od dawna ma dw\u00f3ch wi\u0119\u017ani\u00f3w CIA, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce byli przetrzymywani w Polsce – Saudyjczyk Abd al-Rahim al-Nashiri oraz Palesty\u0144czyk Abu Zubaida. Obaj zaskar\u017cyli do Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka w Strasburgu „przewlek\u0142o\u015b\u0107 i nieefektywno\u015b\u0107 polskiego \u015bledztwa”.<\/p>\n gazeta.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Polska powinna zako\u0144czy\u0107 \u015bledztwo w sprawie domniemanych wi\u0119zie\u0144 CIA, opublikowa\u0107 jego wyniki i rozliczy\u0107 odpowiedzialnych, nawet je\u015bli s\u0105 to osoby pe\u0142ni\u0105ce wysokie funkcje w pa\u0144stwie – zaapelowa\u0142 komisarz praw cz\u0142owieka Rady Europy Nils Mui\u017cnieks. Dzi\u015b mija dwana\u015bcie lat od atak\u00f3w … Czytaj dalej