\u0141apanie na fotoradar, niezgodne z prawem wystawianie mandat\u00f3w oraz wezwa\u0144 do zap\u0142aty, zamiast poprawy bezpiecze\u0144stwa, dba\u0142o\u015b\u0107 o bud\u017cet gmin – to g\u0142\u00f3wne zarzuty NIK do dzia\u0142alno\u015bci stra\u017cy miejskiej. Izba potwierdza, \u017ce tylko w 2010 roku finansowe skutki nieprawid\u0142owo\u015bci ujawnionych w tej formacji wynios\u0142y ponad 300 mln z\u0142.
\nRzecznik NIK Pawe\u0142 Biedziak przyznaje, \u017ce problemy w dzia\u0142alno\u015bci stra\u017cy miejskich s\u0105, a g\u0142\u00f3wne zarzuty powtarzaj\u0105 si\u0119 we wszystkich badaniach dotycz\u0105cych formacji przeprowadzanych przez Izb\u0119. – W raportach NIK dotycz\u0105cych stra\u017cy miejskiej – a by\u0142o ich kilka – zwracali\u015bmy uwag\u0119 g\u0142\u00f3wnie na nadmierne zainteresowanie tej formacji sprawami ruchu drogowego, a zw\u0142aszcza pomiarem pr\u0119dko\u015bci. To zainteresowanie powodowa\u0142o, \u017ce w niekt\u00f3rych miastach nawet ponad 90 proc. mandat\u00f3w wystawianych przez stra\u017c miejsk\u0105 dotyczy\u0142o przekroczenia pr\u0119dko\u015bci – m\u00f3wi.<\/p>\n
To jednak nie jedyny zarzut NIK do dzia\u0142a\u0144 stra\u017cy miejskiej. Poni\u017cej najwa\u017cniejsze:<\/p>\n
1. Fotoradary w r\u0119kach stra\u017cy miejskiej najcz\u0119\u015bciej nie przyczyniaj\u0105 si\u0119 do poprawy bezpiecze\u0144stwa<\/p>\n
Jak wynika z raportu NIK z 2011 roku „w latach 2009-2010 w wi\u0119kszo\u015bci gmin stra\u017c koncentrowa\u0142a swoje dzia\u0142ania na kontroli pr\u0119dko\u015bci pojazd\u00f3w. Udzia\u0142 mandat\u00f3w na\u0142o\u017conych w wyniku kontroli ruchu drogowego w warto\u015bci wszystkich mandat\u00f3w na\u0142o\u017conych przez stra\u017cnik\u00f3w gminnych (miejskich) wyni\u00f3s\u0142 np. w gminie Peplin 98,7%, a w gminie Kobylnica 99,9%”.<\/p>\n
Czy takie aktywne zaanga\u017cowanie stra\u017cnik\u00f3w miejskich w kontrol\u0119 pr\u0119dko\u015bci przynosi skutki w postaci poprawy bezpiecze\u0144stwa? NIK postanowi\u0142 to sprawdzi\u0107. Niestety, wyniki nie by\u0142y zadowalaj\u0105ce. – Prze\u015bledzili\u015bmy wyniki dotycz\u0105ce poprawy bezpiecze\u0144stwa w 11 gminach, kt\u00f3re intensywnie u\u017cywa\u0142y fotoradar\u00f3w. Jak si\u0119 okaza\u0142o, tylko w trzech gminach dzi\u0119ki temu poprawi\u0142o si\u0119 bezpiecze\u0144stwo na drodze. W pozosta\u0142ych poprawa w tym zakresie nie nast\u0105pi\u0142a. Wzros\u0142y tylko bud\u017cety gmin – m\u00f3wi Biedziak, odnosz\u0105c si\u0119 do ostatnich bada\u0144.<\/p>\n
– W wielu miastach formacja, kt\u00f3ra zosta\u0142a powo\u0142ana do dzia\u0142a\u0144 prewencyjnych i mia\u0142a wspomaga\u0107 policj\u0119 w utrzymaniu bezpiecze\u0144stwa, skoncentrowa\u0142a si\u0119 – zamiast na patrolach w pobli\u017cu szk\u00f3\u0142, w parkach, na dworcach, osiedlach, tam gdzie mieszka\u0144cy tego potrzebuj\u0105 – na ruchu drogowym. To zrobi\u0142o ze stra\u017cy miejskiej w niekt\u00f3rych miejscowo\u015bciach kolejn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 ruchu drogowego – przyznaje Biedziak.<\/p>\n
2. Mandaty wystawiane po terminie<\/p>\n
Jak si\u0119 jednak okazuje, zajmowanie si\u0119 g\u0142\u00f3wnie fotoradarami nie jest najwi\u0119kszym przewinieniem stra\u017cnik\u00f3w miejskich. – Kilka jednostek stra\u017cy przy\u0142apali\u015bmy [podczas kontroli NIK – red.] na wystawianiu mandat\u00f3w po terminie. Zgodnie z prawem sprawa mandatu powinna w takim przypadku zosta\u0107 przekazana do policji b\u0105d\u017a do s\u0105du. Ale w\u00f3wczas pieni\u0105dze trafi\u0142yby do bud\u017cetu pa\u0144stwa, a nie gminy i prawdopodobnie dlatego stra\u017cnicy nie stosowali si\u0119 do przepis\u00f3w – m\u00f3wi Bieniak.<\/p>\n
W raporcie z 2011 roku czytamy, \u017ce praktyka wystawiania mandat\u00f3w po up\u0142ywie 30 dni od momentu pope\u0142nienia wykroczenia „by\u0142a powszechna” i stwierdzono j\u0105 w 7 z 11 kontrolowanych jednostek stra\u017cy miejskiej. Zdaniem Bieniaka przekraczanie termin\u00f3w wystawiania mandat\u00f3w to prawdopodobnie w du\u017cej mierze wina ich ilo\u015bci. Dla przyk\u0142adu w 2010 roku w gminie Kobylnica, kt\u00f3r\u0105 zamieszkuje oko\u0142o 10 tys. mieszka\u0144c\u00f3w, stra\u017c miejska na\u0142o\u017cy\u0142a 61,9 tys. mandat\u00f3w.<\/p>\n
W nieprawid\u0142owo\u015bci w tej kwestii by\u0142y zamieszane tak\u017ce lokalne w\u0142adze, kt\u00f3re niezgodnie z przepisami ewidencjonowa\u0142y zap\u0142acone po terminie mandaty jako przychody gminy, a w przypadku nieuiszczenia przez kierowc\u00f3w grzywny cz\u0119\u015b\u0107 burmistrz\u00f3w nie wyst\u0119powa\u0142a do s\u0105du z wnioskiem o ukaranie (w takim przypadku uzyskana zap\u0142ata przesz\u0142aby na konto bud\u017cetu pa\u0144stwa). Dla przyk\u0142adu w Tarczynie burmistrz nie wyst\u0105pi\u0142 do s\u0105du o ukaranie sprawcy wykroczenia w prawie 80 proc. przypadk\u00f3w, w Nowym Korczynie – w 52 proc., w Daleszycach – w ponad 30 proc.<\/p>\n
3. Nielegalne nak\u0142adanie grzywien za niewskazanie kieruj\u0105cego<\/p>\n
Kolejnym zarzutem, jaki NIK postawi\u0142a stra\u017com miejskim po kontroli funkcjonowania w latach 2009-2010, by\u0142o nielegalne nak\u0142adanie grzywien na w\u0142a\u015bcicieli samochod\u00f3w za niewskazanie (na \u017c\u0105danie stra\u017cnika) osoby, kt\u00f3ra kierowa\u0142a pojazdem w momencie wykroczenia. Jak zaznacza Izba, stra\u017c miejska nie mia\u0142a wtedy takich uprawnie\u0144, cho\u0107 zmiana przepis\u00f3w w 2011 roku ju\u017c takowe im nada\u0142a. Stra\u017cnicy nie mog\u0105 tylko – zgodnie z niedawnym orzeczeniem S\u0105du Najwy\u017cszego – zmusi\u0107 w\u0142a\u015bciciela auta, by zadenuncjowa\u0142 swoj\u0105 rodzin\u0119, wskazuj\u0105c, kto siedzia\u0142 za kierownic\u0105. Czytaj wi\u0119cej >><\/p>\n
Jakie w takim razie by\u0142y powody \u0142amania przepis\u00f3w przez stra\u017cnik\u00f3w przy nak\u0142adaniu mandat\u00f3w przed zmian\u0105 ich uprawnie\u0144? NIK stwierdza: „Przyczyn\u0105 nielegalnego nak\u0142adania grzywien na w\u0142a\u015bcicieli lub posiadaczy pojazd\u00f3w (…), by\u0142a nie tyle nieznajomo\u015b\u0107 przez stra\u017cnik\u00f3w gminnych (miejskich) zakresu swoich upowa\u017cnie\u0144 w ramach wykonywania kontroli ruchu drogowego, ale przede wszystkim d\u0105\u017cenie do uzyskania jak najwi\u0119kszych wp\u0142yw\u00f3w zwi\u0119kszaj\u0105cych dochody gminy”.<\/p>\n
Izba wyja\u015bnia tak\u017ce: „\u015awiadczy o tym m.in. ujmowanie przez samorz\u0105dy w swoich planach bud\u017cet\u00f3w wielomilionowych kwot dochod\u00f3w z nak\u0142adanych grzywien”. I dodaje druzgoc\u0105ce wnioski: „Dzia\u0142ania niekt\u00f3rych Stra\u017cy \u015bwiadcz\u0105, \u017ce ich celem nie by\u0142a g\u0142\u00f3wnie poprawa bezpiecze\u0144stwa na drogach, m.in. poprzez ustalenie i karanie sprawc\u00f3w wykrocze\u0144 drogowych lecz pozyskanie jak najwi\u0119kszej kwoty dla gminy bez wzgl\u0119du na fakt, czy pozyskanie to b\u0119dzie legalne”.<\/p>\n
Skutki finansowe nieprawid\u0142owo\u015bci w 2010 roku? Ponad 300 mln z\u0142<\/p>\n
Spos\u00f3b, w jaki stra\u017cnicy \u0142amali prawo przy wystawianiu mandat\u00f3w za niewskazanie sprawcy, mia\u0142 niejako poprawi\u0107 sytuacj\u0119 samych zatrzymanych za wykroczenia. Izba wyja\u015bnia, \u017ce otrzymywali oni od stra\u017cy miejskiej do wyboru trzy opcje: przyznanie si\u0119 do pope\u0142nienia wykroczenia i zap\u0142acenie mandatu oraz przyj\u0119cie punkt\u00f3w karnych; wskazanie osoby, kt\u00f3ra kierowa\u0142a samochodem w czasie, kiedy pope\u0142niono wykroczenie; niewskazanie osoby kieruj\u0105cej pojazdem i przyj\u0119cie mandatu tej samej b\u0105d\u017a wy\u017cszej wysoko\u015bci, ale unikni\u0119cie dzi\u0119ki temu otrzymania punkt\u00f3w karnych. Kierowcy, chc\u0105c unikn\u0105\u0107 otrzymania punkt\u00f3w, w wielu przypadkach wybierali ostatni\u0105 opcj\u0119.<\/p>\n
NIK stwierdza w raporcie z 2011 roku: „Praktyka by\u0142a zjawiskiem powszechnym. W latach 2009-2010 stra\u017ce gminne (miejskie) z terenu ca\u0142ej Polski na w\u0142a\u015bcicieli i posiadaczy pojazd\u00f3w, kt\u00f3rymi pope\u0142niono wykroczenia polegaj\u0105ce ma przekroczeniu dopuszczalnej pr\u0119dko\u015bci, na\u0142o\u017cy\u0142y oko\u0142o miliona grzywien w drodze mandat\u00f3w karnych za niewskazanie osoby, kt\u00f3rej powierzono pojazd do kierowania lub u\u017cywania w oznaczonym czasie. (…) Przy \u015bredniej grzywnie nak\u0142adanej przez Stra\u017c na ww., niewskazanie, kt\u00f3ra wynosi\u0142a 300 z\u0142 – w skali kraju w latach 2009-2010 na\u0142o\u017cono ich z tego tytu\u0142u na \u0142\u0105czna kwot\u0119 ok. 300 mln z\u0142.”<\/p>\n
Izba podlicza, \u017ce \u0142\u0105cznie finansowe skutki nieprawid\u0142owo\u015bci – z tytu\u0142u mandat\u00f3w za niewskazanie osoby kieruj\u0105cej pojazdem oraz ewidencjonowanie zap\u0142aconych po terminie mandat\u00f3w jako przychod\u00f3w gminy – wynios\u0142y 300 019 680 z\u0142.<\/p>\n
„Ka\u017cda rada gminy zobowi\u0105\u017ce w\u00f3jta, by si\u0119gn\u0105\u0142 po takie pieni\u0105dze”<\/p>\n
Raport NIK-u jest druzgoc\u0105cy dla stra\u017cy miejskiej. Jak jednak zauwa\u017ca Janusz Dzi\u0119cio\u0142, by\u0142y stra\u017cnik miejski i komendant, a obecnie pose\u0142 PO, gminom – szczeg\u00f3lnie tym biedniejszym – trudno oprze\u0107 si\u0119 si\u0119gni\u0119ciu po pieni\u0105dze z mandat\u00f3w za fotoradary. – Ja wiem, \u017ce niekt\u00f3re gminy fiskalnie wykorzystuj\u0105 stra\u017c miejsk\u0105. I o to w\u0142a\u015bnie mam zarzuty do w\u0142odarzy, \u017ce stawiaj\u0105 fotoradary czasami tam, gdzie niekoniecznie one powinny sta\u0107. Ale je\u017celi staniemy na stanowisku w\u00f3jta, kt\u00f3ry ma bud\u017cet 17 mln z\u0142, a z tego 4 mln z\u0142 to jest wp\u0142yw z fotoradar\u00f3w, to ja jestem pewien jednego: ka\u017cda rada gminy, kt\u00f3ra stwierdzi, \u017ce takie pieni\u0105dze mo\u017cna b\u0119dzie wzi\u0105\u0107, zobowi\u0105\u017ce w\u00f3jta, by po nie si\u0119gn\u0105\u0142 – m\u00f3wi.<\/p>\n
Rzecznik NIK Pawe\u0142 Biedziak tymczasem zaznacza: – Wykorzystywanie stra\u017cnik\u00f3w wy\u0142\u0105cznie do obs\u0142ugi fotoradar\u00f3w poprawia finanse gminy, ale niekoniecznie przyczynia si\u0119 do poprawy bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n
Wyniki kontroli doprowadzi\u0142y do zmian w przepisach. Ale czy wystarczaj\u0105cych?<\/p>\n
Rzecznik NIK zapewnia jednak, \u017ce nieprawid\u0142owo\u015bci w zwi\u0105zku z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 stra\u017cy miejskiej – mimo \u017ce pojawiaj\u0105 si\u0119 w czasie kolejnych kontroli – nie s\u0105 standardem. – Oczywi\u015bcie s\u0105 jednostki stra\u017cy miejskiej, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 bardzo poprawnie i koncentruj\u0105 si\u0119 tak\u017ce na swoich ustawowych zadaniach. Dobrze zosta\u0142o to rozwi\u0105zane w du\u017cych miastach, np. w Warszawie, gdzie w ramach formacji wydzielono sekcje ruchu drogowego. Tym sposobem tylko okre\u015bleni funkcjonariusze zajmuj\u0105 si\u0119 problematyk\u0105 z tym zwi\u0105zan\u0105, a pozostali realizuj\u0105 inne dzia\u0142ania.<\/p>\n
Pytany, czy wyniki kolejnych kontroli NIK w stra\u017cach miejskich nie powinny by\u0107 przyczyn\u0105 zmiany przepis\u00f3w, kt\u00f3ra zapobieg\u0142aby wykorzystywaniu formacji do reperowania bud\u017cet\u00f3w gmin, Biedziak stwierdza: – Wyniki naszych kontroli doprowadzi\u0142y ju\u017c do zmian w przepisach i teraz jest tak, \u017ce pieni\u0105dze, kt\u00f3re stra\u017c miejska uzyskuje z mandat\u00f3w z fotoradar\u00f3w, mog\u0105 zosta\u0107 przez gmin\u0119 przeznaczone wy\u0142\u0105cznie na inwestycje zwi\u0105zane z popraw\u0105 bezpiecze\u0144stwa na drogach.<\/p>\n
Pytanie tylko, czy to wystarczy, aby formacja zaj\u0119\u0142a si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 prewencyjn\u0105 i pilnowaniem porz\u0105dku obok policji, zamiast obs\u0142ug\u0105 fotoradar\u00f3w?<\/p>\n
gazeta.pl<\/p>\n
Raport NIK<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0141apanie na fotoradar, niezgodne z prawem wystawianie mandat\u00f3w oraz wezwa\u0144 do zap\u0142aty, zamiast poprawy bezpiecze\u0144stwa, dba\u0142o\u015b\u0107 o bud\u017cet gmin – to g\u0142\u00f3wne zarzuty NIK do dzia\u0142alno\u015bci stra\u017cy miejskiej. Izba potwierdza, \u017ce tylko w 2010 roku finansowe skutki nieprawid\u0142owo\u015bci ujawnionych w … Czytaj dalej