Naczelny S\u0105d Administracyjny podj\u0105\u0142 uchwa\u0142\u0119, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 urz\u0119dy skarbowe b\u0119d\u0105 musia\u0142y si\u0119 liczy\u0107 z konsekwencjami, je\u015bli instrumentalnie u\u017cyj\u0105 przepis\u00f3w, a ich ofiar\u0105 stanie si\u0119 przedsi\u0119biorca.<\/p>\n\n\n\n
Przedsi\u0119biorca Wojciech Wilk post\u0119powanie skarb\u00f3wki przyp\u0142aci\u0142 pobytem na szpitalnym oddziale ratunkowym. W sylwestra 2019 roku policjanci si\u0142\u0105 zabrali go z jego domu na \u015al\u0105sku, by doprowadzi\u0107 na przes\u0142uchanie w urz\u0119dzie skarbowym.<\/p>\n\n\n\n
Fiskus nie \u015bciga\u0142 go za zorganizowan\u0105 przest\u0119pczo\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, lewe faktury VAT na wielk\u0105 skal\u0119 czy zatajanie dochod\u00f3w. Chodzi\u0142o o 9600 z\u0142 niedop\u0142aty podatku. Skarb\u00f3wce zale\u017ca\u0142o, by Wilk pojawi\u0142 si\u0119 u nich najp\u00f3\u017aniej w noc sylwestrow\u0105. Inaczej jego sprawa by si\u0119 przedawni\u0142a. Policji ani skarb\u00f3wki nie obchodzi\u0142o, \u017ce w domu zosta\u0142a zdezorientowana, ci\u0119\u017cko chora na nowotw\u00f3r \u017cona m\u0119\u017cczyzny. A Wilk zamiast na przes\u0142uchanie trafi\u0142 na SOR.<\/p>\n\n\n\n
M\u0119\u017cczyzna utrzymywa\u0142 si\u0119 z serwisowania sprz\u0119tu stomatologicznego. Z biegiem czasu i rozwoju firmy zacz\u0105\u0142 tak\u017ce dostarcza\u0107 do gabinet\u00f3w dentystycznych profesjonalny sprz\u0119t. W 2016 roku skarb\u00f3wka uzna\u0142a, \u017ce w jego rozliczeniu podatkowym (za 2012 r.) brakuje 9600 z\u0142. Kaza\u0142a dop\u0142aci\u0107. Ale Wilk si\u0119 z interpretacj\u0105 fiskusa nie zgadza\u0142. Na decyzj\u0119 naczelnika urz\u0119du skarbowego czeka\u0142 trzy lata. By\u0142a dla niego niekorzystna. Zaskar\u017cy\u0142 j\u0105 wi\u0119c w ca\u0142o\u015bci, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do organu wy\u017cszej instancji, czyli Izby Skarbowej. Ale izba z dotrzymaniem terminu na rozpatrzenie mia\u0142a problem, wi\u0119c ci\u0105gle go przesuwa\u0142a. Tymczasem zgodnie z przepisami, gdy sprawa jest w wy\u017cszej instancji, z ewentualnym \u015bci\u0105gni\u0119ciem nale\u017cno\u015bci trzeba poczeka\u0107 do jej wyja\u015bnienia. A \u017ce wszystko trwa\u0142o latami, sprawa Wilka zmierza\u0142a ku przedawnieniu.<\/p>\n\n\n\n
Skarb\u00f3wce zale\u017ca\u0142o, by dla skarbu pa\u0144stwa odzyska\u0107 9600 z\u0142, wi\u0119c \u017ceby unikn\u0105\u0107 przedawnienia sprawy (post\u0119powania podatkowe przedawniaj\u0105 si\u0119 po up\u0142ywie pi\u0119ciu lat), wszcz\u0119\u0142a przeciwko niemu post\u0119powanie karnoskarbowe (zawiesza ono bieg przedawnienia). Jego konsekwencj\u0105 by\u0142a wizyta policjant\u00f3w w domu Wilka w sylwestra 2019 r. Urz\u0119dnik\u00f3w nie interesowa\u0142o, \u017ce m\u0119\u017cczyzna opiekuje si\u0119 chor\u0105 \u017con\u0105 ani \u017ce karetka odwioz\u0142a go na OIOM. Po kilku godzinach pobytu w szpitalu trafi\u0142 wprost na przes\u0142uchanie. Inaczej – jak poinformowali go policjanci – zostanie oficjalnie zatrzymany. Po odczytaniu mu zarzut\u00f3w w urz\u0119dzie wr\u00f3ci\u0142 do szpitala.<\/p>\n\n\n\n
Przypadek Wilka nie jest odosobniony.<\/p>\n\n\n\n
W ubieg\u0142ym roku Adam Abramowicz, rzecznik ma\u0142ych i \u015brednich przedsi\u0119biorc\u00f3w, z\u0142o\u017cy\u0142 zawiadomienie do prokuratury na urz\u0119dnik\u00f3w skarb\u00f3wki, tak\u017ce ze \u015al\u0105ska. To ewenement, je\u015bli chodzi o dzia\u0142anie instytucji pa\u0144stwowych (rzecznika M\u015aP powo\u0142uje prezes Rady Ministr\u00f3w). Jak jednak t\u0142umaczy\u0142 Abramowicz, wcze\u015bniej pr\u00f3bowa\u0142 innych metod, wyst\u0105pi\u0142 m.in. o wszcz\u0119cie post\u0119powania dyscyplinarnego wobec dw\u00f3ch urz\u0119dnik\u00f3w, prosi\u0142 o przes\u0142anie akt, ale go zbywano. Kiedy wyczerpa\u0142 te mo\u017cliwo\u015bci, ze spraw\u0105 poszed\u0142 do \u015bledczych, bo \u201esolidarno\u015b\u0107 korporacyjna urz\u0119dnik\u00f3w dzia\u0142a na szkod\u0119 przedsi\u0119biorc\u00f3w i mo\u017ce szkodzi\u0107 te\u017c w przysz\u0142o\u015bci innym prowadz\u0105cym biznesy”.<\/p>\n\n\n\n
Chodzi\u0142o o przedsi\u0119biorc\u0119, wobec kt\u00f3rego \u015bl\u0105ski urz\u0105d celno-skarbowy w Katowicach wszcz\u0105\u0142 post\u0119powanie karnoskarbowe na miesi\u0105c przed up\u0142ywem biegu przedawnienia. Postawiono mu zarzuty zwi\u0105zane z uszczupleniem podatku. M\u0119\u017cczyzna si\u0119 podda\u0142 i wzi\u0105\u0142 dwumilionowy kredyt na sp\u0142at\u0119 zobowi\u0105za\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Wszczynanie spraw karnoskarbowych wobec prowadz\u0105cych firmy, kt\u00f3rym up\u0142ywa termin przedawnienia ich post\u0119powa\u0144, to instrumentalne traktowanie przepis\u00f3w. Konkretnie: instytucji zawieszania biegu przedawnienia.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n
Jak si\u0119 okazuje, pracownicy administracji skarbowej robi\u0105 to nagminnie. Ich dzia\u0142ania prze\u015bwietli\u0142a kancelaria GWW. Prawnicy zbadali sprawy karnoskarbowe w latach 2008-14 w sze\u015bciu urz\u0119dach – pozosta\u0142e odm\u00f3wi\u0142y danych. Wysz\u0142o na jaw, \u017ce post\u0119powania podatkowe, w trakcie kt\u00f3rych urz\u0119dy wszczyna\u0142y r\u00f3wnolegle sprawy karnoskarbowe, w ponad 94 proc. przypadk\u00f3w dotyczy\u0142y zobowi\u0105za\u0144 przedawniaj\u0105cych si\u0119 z ko\u0144cem roku podatkowego. P\u00f3\u017aniej cz\u0119sto ko\u0144czy\u0142y si\u0119 umorzeniami lub uniewinnieniami.<\/p>\n\n\n\n
Tak\u017ce rzecznik M\u015aP przygl\u0105da\u0142 si\u0119 tym sprawom. Wnioski?<\/p>\n\n\n\n
– Poza wszcz\u0119ciem post\u0119powania karego skarbowego i wywo\u0142aniem skutku polegaj\u0105cego na zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowi\u0105zania, kt\u00f3rego pope\u0142nienie przest\u0119pstwa lub wykroczenia skarbowego mia\u0142o ono dotyczy\u0107, organy prowadz\u0105ce to post\u0119powanie nie podejmowa\u0142y \u017cadnych czynno\u015bci maj\u0105cych na celu faktyczne wykrycie sprawcy pope\u0142nienia przest\u0119pstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego oraz ukarania go – m\u00f3wi Jacek Cieplak, zast\u0119pca rzecznika ma\u0142ych i \u015brednich przedsi\u0119biorc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Jak mo\u017ce si\u0119 ratowa\u0107 przedsi\u0119biorca?<\/h2>\n\n\n\n
Ostatni\u0105 desk\u0105 ratunku jest s\u0105d. To tam, teoretycznie, mo\u017cemy si\u0119 poskar\u017cy\u0107, \u017ce potraktowano nas jak przest\u0119pc\u0119 (post\u0119powanie karnoskarbowe!), cho\u0107 nim wcale nie jeste\u015bmy, a zrobiono to po to, by zyska\u0107 wi\u0119cej czasu na rozstrzygni\u0119cie innych spraw podatkowych. Ale i w tym przypadku przedsi\u0119biorcy mieli pod g\u00f3rk\u0119.<\/p>\n\n\n\n
– Przeprowadzona przez rzecznika analiza orzecznictwa s\u0105d\u00f3w administracyjnych wykaza\u0142a, \u017ce poszczeg\u00f3lne sk\u0142ady w wyniku rozpoznania skarg, a tak\u017ce skarg kasacyjnych w sprawach, w kt\u00f3rych wyst\u0119powa\u0142o przedstawione powy\u017cej zagadnienie prawe, ukszta\u0142towa\u0142y dwie rozbie\u017cne linie orzecznicze – relacjonuje zast\u0119pca Cieplak.<\/p>\n\n\n\n
Zgodnie z pierwszym pogl\u0105dem s\u0105dy administracyjne s\u0105 w\u0142a\u015bciwe, by rozstrzyga\u0107, czy zawieszenie post\u0119powania podatkowego w przypadkach jak opisane powy\u017cej jest zasadne (czyli s\u0105d bada, czy wyst\u0105pi\u0142y okre\u015blone przes\u0142anki do zawieszenia biegu przedawnienia). Inna interpretacja s\u0105du by\u0142a odwrotna.<\/p>\n\n\n\n
\u017beby stanowisko s\u0105d\u00f3w by\u0142o jasne, rzecznik M\u015aP wyst\u0105pi\u0142 w 2020 roku do Naczelnego S\u0105du Administracyjnego o zbadanie, czy s\u0105dy administracyjne s\u0105 w\u0142a\u015bciwe, by ocenia\u0107 legalno\u015b\u0107 decyzji o zawieszeniu biegu przedawnienia.<\/p>\n\n\n\n
W tym tygodniu pochyli\u0142 si\u0119 nad nim siedmioosobowy sk\u0142ad s\u0119dziowski w NSA. Przewodnicz\u0105cy sk\u0142adu s\u0119dzia Jan Rudowski nie pozostawi\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci: s\u0105dy administracyjne s\u0105 w\u0142a\u015bciwe, by takie sprawy bada\u0107.<\/p>\n\n\n\n
– S\u0105 uprawnione m.in. do oceny, czy post\u0119powanie karne skarbowe wszcz\u0119te zosta\u0142o wobec przedsi\u0119biorcy w spos\u00f3b instrumentalny, wy\u0142\u0105cznie w celu wyd\u0142u\u017cenia czasu na prowadzenie post\u0119powania podatkowego i w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia.<\/p>\n\n\n\n
Co uchwa\u0142a NSA oznacza w praktyce dla przedsi\u0119biorc\u00f3w?<\/h2>\n\n\n\n
– S\u0105d mo\u017ce uchyli\u0107 decyzj\u0119 organu wydan\u0105 po up\u0142ywie ustawowego terminu przedawnienia, je\u017celi ten nie b\u0119dzie w stanie wykaza\u0107, \u017ce wszcz\u0119cie post\u0119powania karnoskarbowego nie mia\u0142o instrumentalnego charakteru – m\u00f3wi Andrzej Ladzi\u0144ski, doradca podatkowy kancelarii GWW. Ponadto, jak dodaje doradca podatkowy, dotychczas liczba instrumentalnie wszcz\u0119tych post\u0119powa\u0144 karnoskarbowych ros\u0142a. By\u0107 mo\u017ce dzi\u0119ki uchwale NSA ta tendencja si\u0119 odwr\u00f3ci, bo nad urz\u0119dami b\u0119dzie wisia\u0142 bat w postaci s\u0105du.<\/p>\n\n\n\n
A co z roszczeniami odszkodowawczymi ze strony poszkodowanych przedsi\u0119biorc\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n
Tu szanse s\u0105 bardzo ma\u0142e, bo jak t\u0142umaczy Ladzi\u0144ski, naruszenie przepis\u00f3w ze strony organ\u00f3w podatkowych musia\u0142oby by\u0107 ra\u017c\u0105ce (co nie jest tak \u0142atwo wykaza\u0107), \u017ceby m\u00f3wi\u0107 o odszkodowaniach.<\/p>\n\n\n\n
Jest jeszcze jeden wariant, mo\u017cliwy po wydaniu przez NSA tej uchwa\u0142y. Fiskus mo\u017ce si\u0119gn\u0105\u0107 po nowy spos\u00f3b, by przed\u0142u\u017cy\u0107 sobie mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozpatrywania spraw podatkowych i zawiesza\u0107 biegi przedawnienia.<\/p>\n\n\n\n
gazeta.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Naczelny S\u0105d Administracyjny podj\u0105\u0142 uchwa\u0142\u0119, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 urz\u0119dy skarbowe b\u0119d\u0105 musia\u0142y si\u0119 liczy\u0107 z konsekwencjami, je\u015bli instrumentalnie u\u017cyj\u0105 przepis\u00f3w, a ich ofiar\u0105 stanie si\u0119 przedsi\u0119biorca. Przedsi\u0119biorca Wojciech Wilk post\u0119powanie skarb\u00f3wki przyp\u0142aci\u0142 pobytem na szpitalnym oddziale ratunkowym. W sylwestra 2019 … Czytaj dalej